Zeki MÜREN 1955 ~ 1963 Kayıtları I-II

Zeki Müren, 6 Aralık 1931'de Bursa'da doğdu. İstanbul Güzel Sanatlar Akademisi'nin Yüksek Süsleme Bölümü Sabiha Gözen Atölyesi'nden mezun oldu. Müzik eğitimine Bursa'da tanburi İzzet Gerçeker'den aldığı solfej ve usul dersleriyle başladı. 1949 yılında, Boğaziçi Lisesi'nde okurken Agopos Efendi ile Udi Kirkor'dan aldığı derslerle müzik eğitimini sürdürdü. 1950'de sınavla İstanbul Radyosu'na girdi. On beş yıl boyunca düzenli olarak radyo programlarına katıldı. Daha sonra sahne ve plak çalışmalarına yoğunlaşan Müren, alışılmış kalıpları zorlayan ve eşcinsel kimliğini ön plana çıkaran elbiseleri ve sahne duruşuyla halkın ilgisini sürekli olarak üstünde tutmayı başardı. Altı yüzü aşkın plak, kaset ve CD kaydederken, iki yüz civarında şarkı besteledi.

Zeki Müren, kalp rahatsızlığı ve şeker hastalığı yüzünden 1980'den sonra sahne hayatından ve müzikten uzaklaştı. Bodrum'daki evinde gözlerden uzak bir yaşama başladı. 24 Eylül 1996'da, TRT İzmir Televizyonu'nda kendisi için düzenlenen bir tören sırasında geçirdiği kalp krizi sonucu öldü. Cenazesi, görülmemiş bir katılımla, büyük bir törenle kaldırıldı. Doğum yeri Bursa'ya gömüldü.

Zeki Müren'in en dikkat çekici özelliği diksiyonu idi. Diksiyon konusundaki özenini kendisi şöyle açıklıyordu: "[Bursa'dayken] Bütün şarkıları ezbere biliyordum. Belleğimde yüzlerce şarkı vardı Ankara Radyosu İstanbul Radyosu'ndan daha net olarak dinleniyordu Bursa'da. O zamanın sanatçılarının okuduğu şarkıları ezbere biliyordum. Büyük bir şarkı defterim vardı. Fakat çoğunu dinlerken, özellikle 'meyan' dediğimiz üçüncü dizeleri anlayamıyordum. Anlayamamak beni çok üzüyordu. Aylarca sonra aynı şarkıyı başka bir sanatçıdan dinlerken, anlamak için çırpınıyordum, ama yine anlayamıyordum. Diyordum ki, günün birinde ben sanatçı olursam, o kadar güzel okumalıyım ki, bu dizelerde geçen kelimeleri beni dinleyenler anlasın, rahatça yazabilsin. Şarkıları tane tane okuyabilmek için özel bir eğitim görmedim. Bu benim bir tutkumdur. Çalışmamın, çabamın sonucudur. Çünkü bu eğitimle olsa, Türkçe'yi çok güzel konuşan birkaç kişi gibi yüzlerce kişi bunun okuluna gider, öğrenir, konuşurdu. Kanımca bu bir yetenek işi. örneğin ben on bir - on iki yaşlarındayken bana 'Büyüyünce ne olacaksın?' diye sorulduğunda, ben 'Spiker olacağım' yanıtını verirdim. Yani şarkıcılıktan önce spikerliği tuttuğum birkaç yıl olmuştur. Ben güzel Türkçeyi çok seviyorum. Güzel konuşanları seviyorum. İşte onun için iyi konuşmaya çalıştım. Böyle bir iddiam yok. Ama toplumun bir yargısıdır, sanırım İstanbul Türkçesini rahat konuşabiliyorum."

Zeki Müren, İstanbul Radyosu'na girişini 1984 yılında gazeteci Hikmet Çetinkaya'ya şöyle anlatmıştı: "Radyo sınavlarına 186 kişi başvurmuş... Harbiye'deki radyo binasına gittik. Camın arkasında, stüdyonun ikinci bölmesinde jüri heyeti oturuyor. Veli Kanık Bey, Orhan Veli'nin babası jürideydi. Refik Fersan üstadım, eşi Fahire Fersan jürideydi. Yorgo Bacanos da, o mükemmel uduyla ses veriyor, öğrencilere aynı sesi verip veremeyeceklerini soruyordu. Baki Suha Edipoğlu jürideydi. Eşi Afife Hanım sanırım jüride değildi. Konuk olarak bulunuyordu. O hiçbir sanatçıya benzemeyen üstat Münir Nurettin Bey vardı. Safiye Ayla vardı. Ahmet Üstün vardı... Kaç şarkı bildiğimi sordular. Dört bine yakın şarkı bildiğimi söyledim. Hayret ettiler. Birbirlerine bakıp şaşırdılar. Bu bakışlarda bir inanmama sezdim. Dosyalarımı açtım. Şarkıların başları daktilo ile, düzenli, makam makam ayrılmış olarak yazılmıştı. Parmaklarını gelişigüzel bir şarkıya koyup 'Bunun birinci mısraını okur musunuz?' dediler. Okudum. Sayfayı çevirdiler. Bir başka şarkının meyanını okur musunuz dediler. 'Okurum' dedim. 'Bir başka şarkının son mısraını, öbürünün ara nağmesini mırıldanır mısınız?' Baktılar ki, söylediğim doğru. Biliyorum ki yazmışım. Aksi olabilir miydi zaten?"

Zeki Müren'in İstanbul Radyosu'ndaki ilk programı 1951 yılında canlı olarak yayımlandı. On beş yıl Türkiye radyolarında düzenli olarak okudu. "Kalan Müzik Yapım", Zeki Müren'in bu ilk dönemindeki sesini, tarzını eski kayıtlardan çıkararak iki CD halinde yayımladı. İki CD'lik albümün, birinci CD'sinde 22, ikinci CD'sinde 21 şarkı yer alıyor. Sözü CD'leri yayına hazırlayan Bülent Aksoy'a bırakalım: "Albümdeki kayıtların tamamı Zeki Müren'in 1955 ile 1963 yılları arasındaki kayıtlardan alınmış, seçme eserlerdir. Yaşı elliyi geçen müzikseverlerin hatırlayabilecekleri bir dönemin kayıtlarıdır bunlar... Zeki Müren'i 1965'ten sonra tanıyanlar bu disklerdeki kayıtları dinleyince belki şaşıracaklardır... Zeki Müren'in radyoda ve sahnede temiz bir üslupla okuduğu bir dönemdir bu..."

<hr>
Zeki MÜREN (1931 - 1996)
1955 ~ 1963 Kayıtları - I
 
 
01 "Karanlık ufuktan güneş doğmadı" [Zeki Arif Ataergin - Dilkeşhâveran curcuna şarkı] (4:49)
02 "Açıldı bahçede güller" [Zeki Arif Ataergin - Dilkeşhâveran aksak şarkı] (3:07)
03 Neva peşrev (I.hane - teslim) [Tanburi Cemil Bey] (1:29)
04 "Sevdi bu gönül seni yaman eylemedi" [Âmâ Kadri Efendi - Neva ağır aksak semai] (4:12)
05 "Birlikte bu akşam çıkalım seyre civânım" [Şerif İçli - Neva yörük semai] (2:52)
06 "Nice bir aşkınla feryad edeyim" [Dede Efendi - Beyati ağır aksak semai] (4:30)
07 "N'olsun bu kadar ah ü figan gönül" [Enderuni Ali Bey - Hicaz sengin semai şarkı] (2:51)
08 "Yine neş'e-i muhabbet dil ü cânım etti şeydâ" [Dede Efendi - Hicaz yörük semai] (4:55)
09 "Gönlüm hevesi zülf-i siyehkâre düşürdüm" [Zekai Dede - Hisarbuselik yörük semai] (3:47)
10 "Dü çeşmimden gitmez aşkın hayali" [Tanburi Mustafa Çavuş - Hisarbuselik düyek şarkı] (2:32)
11 "Beni de alın ne olur koynunuza hatıralar" [Selahattin Pınar - Hisarbuselik aksak şarkı] (4:42)
12 Süznâk peşrev (I.hane - teslim) [Tatyos Efendi] (1:37)
13 "Kapılır her gören ol şuh-i cihan-âşübu" [Küçük Mehmed Aga - Süznâk ağır aksak semai] (3:58)
14 "Hâl-i dilimi şerh edemem kimseye eyvâh" [Şekerci Cemil Bey - Süznâk sengin semai şarkı] (3:39)
15 "Saklayıp kalb-i mükedderde seni" [Udi İzzet Bey - Süznâk aksak şarkı] (3:38)
16 "Gel de güzelim beni sevindir" [Neveser Kökdeş - Süznâk aksak şarkı] (3:25)
17 Acemkürdi peşrev (I.hane - teslim) [Muallim İsmail Hakkı Bey] (1:15)
18 "Seyr-i mehtab edelim bu şeb ey mehlika" [Nasib'in Mehmed - Acemkürdi beste] (2:31)
19 "Aşkın ile gündüz gece giryânım efendim" [Sadi Hoşses - Acemkürdi yörük semai şarkı] (2:46)
20 "Pür-hande çiçekler dereler şevk ile çağlar" [Selanikli Ahmed Efendi - Acemkürdi sengin semai şarkı] (2:28)
21 "Feryâd ile yâd eylerken ben seni her bâr"[Muallim İsmail Hakkı Bey - Nihavend yörük semai] (3:28)
22 "Söyle nedir bâis-i zârın gönül"[Hacı Arif Bey - Nihavend curcuna şarkı] (1:55)
<hr>
Dinlemek İçin: http://muzik.gslportal.org/voxmundana/zekimuren55_63_1.htm
<hr>
Zeki MÜREN (1931 - 1996)
1955 ~ 1963 Kayıtları - II
 
 
01 "Gözümde daim hayâl-i cânâ"[Dede Efendi - Rast Kâr-ı Nev] (5:41)
02 Şedaraban peşrev (I.hane - teslim) [Tanburi Cemil Bey] (1:34)
03 "Ey gonca açıl zevkini sür fasl-ı bharın" [Şemsettin Ziya Bey - Şedaraban sengin semai şarkı] (2:56)
04 "Bâde-i vuslat içilsin kâse-i fağfurdan" [Tanburi Faize Ergin - Şedaraban devr-i hindi şarkı] (3:11)
05 "Görülmemiş devr-i Yusuf'tan beri hiç böyle güzel" [Muallim İsmail Hakkı Bey - Şedaraban semai şarkı] (3:34)
06 Hicaz peşrev (I.hane - teslim) [Neyzen Salim Bey] (1:49)
07 "Kamer çehre peri-rü tende cânım" [Hacı Arif Bey - Hicaz müsemmen şarkı] (2:50)
08 "Hal-i nez'imde acırsın sevdiğim, dinle beni" [Şevki Bey - Hicaz aksak şarkı] (3:05)
09 "Nideyim sahn-ı çemen seyrini cânânım yok" [Sadullah Ağa - Hicaz-hümâyun yörük semai] (2:34)
10 "Perişan ömrümün neş'esi söndü" [Sadettin Kaynak - Uşşak aksak şarkı] (4:45)
11 "Gün doğmayacak belli bu aşkın gecesinden" [Musa Süreyya Bey - Kürdilihicazkâr aksak şarkı] (3:08)
12 Nihavend peşrev (I.hane - teslim) [Tanburi Büyük Osman Bey] (1:38)
13 "Bin gül çıkarırdım sana kalbimdeki külden" [Lem'i Atlı - Nihavend sengin semai şarkı] (3:26)
14 "Saçların hayatımın neş'esiyle örgülü"[Fahri Kopuz - Nihavend curcuna şarkı] (2:47)
15 "Koklasam saçlarını bu gece ta fecre kadar" [Artaki Candan - Nihavend aksak şarkı] (2:38)
16 "Nedir a sevdiğim söyle bu halin" [Lem'i Atlı - Nihavend semai şarkı] (3:05)
17 "Gönlümle oturdum da hüzünlendim o yerde" [Şekip Memduh Bey - Nihavend sofyan şarkı] (4:58)
18 "Kaçsam bırakıp senden uzak yollara gitsem" [Mehveş Hanım - Nihavend semai şarkı] (4:44)
19 "Süzüp süzüp de ey melek"[Rahmi Bey - Nihavend şarkı] (2:54)
20 "Gel güzelim Çamlıca'ya bu gece" [Faiz Kapancı - Nihavend çifte sofyan şarkı] (3:27)
21 "Oturmuş desti elinde çeşme taşına"[Muhlis Sabahattin Bey - Hicazkâr aksak şarkı] (2:49)
<hr>
Dinlemek İçin: http://muzik.gslportal.org/voxmundana/zekimuren55_63_2.htm
<hr>
Kaynak : http://muzik.gslportal.org/voxmundana/aciklama/zekimuren55_63_1.htm

Yorum Yaz
Arkadaşların Burada !
Arkadaşların Burada !